این روزها در گوشهوکنار جامعه نشانههایی از تغییر رفتار مصرفی دیده میشود از کمپینهای مردمی نه به لیوان یکبارمصرف در تجمعات شبانه و مراسمها گرفته تا حساسیت بیشتر نسبت به مصرف آب، برق و منابع عمومی. جامعه بهتدریج در حال فهم این واقعیت است که منابع کشور محدود است و هر قدم کوچک در کاهش مصرف، سهمی در آینده ملی دارد. اما در کنار این همراهی اجتماعی، یک پرسش مهم هم شکل گرفته است که وقتی مردم برای صرفهجویی پای کار آمدهاند، نظام مدیریتی کشور تا چه اندازه با همین انضباط حرکت میکند؟
طرح مفهوم جهاد صرفهجویی اگر صرفاً در حد توصیه به مردم باقی بماند، نمیتواند به یک حرکت ملی تبدیل شود. صرفهجویی زمانی معنا پیدا میکند که از بالاترین سطوح مدیریت تا کوچکترین بخشهای اداری کشور، به یک اصل عملی تبدیل شود. جامعه زمانی با یک دعوت ملی همراه میشود که احساس کند این مسئولیت فقط متوجه مردم نیست، بلکه پیش از همه متوجه مدیران و ساختارهای تصمیمگیر است.
واقعیت این است که بخش مهمی از مصرف منابع کشور نه در خانههای مردم، بلکه در ساختارهای گسترده اداری، پروژههای کمبازده، ساختمانهای پرمصرف و شیوههای هزینهکرد بودجههای عمومی شکل میگیرد. اگر قرار است صرفهجویی به یک جهاد تبدیل شود، نقطه آغاز آن باید انضباط اقتصادی در نظام مدیریتی کشور باشد از نحوه مصرف انرژی در دستگاههای دولتی گرفته تا مدیریت بودجه، سفرهای اداری، پروژههای غیرضروری و ساختارهای پرهزینه اداری.
در چنین شرایطی، دعوت بالاترین مقام دولتی به صرفهجویی میتواند معنا و اثر واقعی پیدا کند، اما به شرط آنکه این پیام پیش از آنکه خطاب به جامعه باشد، در درون دولت و مجموعههای مدیریتی کشور عملی شود. مردم زمانی به یک سیاست ملی اعتماد میکنند که نشانههای آن را در رفتار مدیران و نهادها ببینند.
کشورهایی که توانستهاند از دورههای فشار اقتصادی عبور کنند، معمولاً پیش از هر چیز به سراغ اصلاح الگوی مصرف و انضباط مالی خویش رفتهاند چرا که تجربه نشان میدهد که قدرت اقتصادی تنها به میزان منابع در اختیار یک کشور وابسته نیست، بلکه به کیفیت مدیریت آن منابع نیز بستگی دارد.
جهاد صرفهجویی میتواند از یک شعار فراتر رفته و به راهبردی تبدیل شود که در آن مردم با رفتارهای مسئولانه خود سهمی در حفظ منابع دارند اما در صورتی که نظام مدیریتی کشور نیز با شفافیت، انضباط مالی و کاهش هزینههای غیرضروری، الگوی عملی این فرهنگ را نشان دهد، به هر حال هر چه باشد حرمت امامزاده را متولی نگه می دارد.
نظر شما